Cái chết của ống hút nhựa

Là một vật dụng tồn tại và sử dụng hàng ngày trong cuộc sống của con người... Nhưng ống hụt nhựa đang bắt đầu dần dần được thay thế bởi các sản phẩm làm từ tự nhiên thân thiện với môi trường. Đó là một xu hướng phát triển trong những thập niên sắp tới nhằm an toàn cho người sử dụng và bảo vệ môi trường tránh khỏi những thảm họa về ô nhiễm, hệ sinh thái có thể xảy.

Năm 2015, trên bờ biển ở Ấn Độ Dương, một chú rùa biển Olive Ridley loài rùa quý hiếm và nằm trong danh sách tuyệt chủng đã bị mắc kẹt ống hút trong mũi. Những người tham gia giải cứu đã cố gắng hết sức để giúp đỡ và lấy chiếc ống hút ra khỏi mũi của con vật nhưng chú rùa tỏ ra đau đớn và gặp nhiều tổn thương.

Hình ảnh ấy ngay lập tức đã được ghi lại và lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, trở thành hồi chuông cảnh tỉnh về thực trạng ô nghiễm môi trường và sự nguy hiểm mà ống hút nhựa đem lại cho các loài sinh vật nói riêng và hệ sinh thái tự nhiên nói chung.

Sự thống trị của ống hút nhựa cho tối ngày nay

Ở Mỹ, hàng triệu ống hút nhựa bị vứt đi mỗi ngày ra môi trường. Con số này càng lớn hơn với 4,4 tỷ ống hút nhựa cũng bị vứt đi mỗi năm ở Anh. Khách sạn, nhà hàng, các cửa hàng đồ uống là những nơi tiêu thụ ống hút nhựa khổng lồ. Khu khách sạn Hilton Waikoloa Village trên hòn đảo thiên đường du lịch Hawaii, Mỹ sử dụng hơn 800.000 ống hút trong năm 2017.

Cũng trong thời gian này, chuỗi khách sạn Anantara và AVANI ở châu Á ước tính tiêu thụ 2,49 triệu cái ống hút, trong khi khách sạn AccorHotels ở Mỹ và Canada sử dụng đến 4,2 triệu cái.

Việt Nam, ống hút nhựa có mặt trong tất cả các quán hàng, quán nước, giải khát, quán cà phê, trà sữa. Chưa có bất kỳ thống kê chính thức từ tổ chức nào về số lượng sử dụng ống hút nhựa ở Việt Nam, tuy nhiên từ thực tế hàng ngày, có thể khẳng định rằng con số ấy sẽ khiến người dân Việt Nam phải giật mình.

Riêng đối với các sản phẩm về nhựa, Plastic năm 2017, Việt Nam nằm trong Top 5 nước trên thế giới xả nhiều rác thải nhựa ra biển nhất, theo thống kê của Hiệp hội bảo tồn đại dương (Ocean Conservancy).

Ống hút nhựa được sử dụng nhiều ở các quán trà sữa, cà phê tại Việt Nam. Ảnh: Minh họa

Với sự tiện lợi và giá thành rẻ, ống hút nhựa được sử dụng hàng ngày trong đời sống con người, đặc biệt được tiêu thụ nhiều nhất bởi ngành ẩm thực và đồ uống. Các nhà hàng, khách sạn, quán cà phê đều ưa chuộng loại sản phẩm này vì giá thành rẻ cùng sự tiện dụng nó đem lại.

Tuy nhiên, trái ngược với số lượng được tiêu thụ và sử dụng là bất cập rất lớn khi ống hút nhựa không phân hủy và cũng không thể xử lý khi lẫn vào rác thải tự nhiên. Thay vào đó ống hút được gom lại tại các bãi rác và được xả thẳng ra biển và từ từ vỡ ra thành những mẫu nhỏ được gọi là hạt Nhựa siêu nhỏ hay còn gọi là MicroPlastic – một dạng nhựa vật chất có thể tồn tại hàng thế kỷ, và lẫn vào thức ăn của các loài sinh vật biển.

Mặt khác, dù là sản phẩm từ nhựa, ống hút lại không thể tái chế. Dune Ives, giám đốc điều hành tổ chức bảo tồn biển phi lợi nhuận Lonely Whale – với tầm nhìn phát triển những ý tưởng phục vụ đại dương cho biết: “Ống hút nhựa quá nhẹ để có thể đi qua máy phân loại rác”. Vì thế chúng thường bị vứt đi, và số lượng lớn trôi ra đại dương”.

Rác thải nhựa, trong đó có ống hút nhựa, đang đe dọa cuộc sống của các loài sinh vật

Ống hút nhựa chỉ là một phần của rác thải mà con người đổ ra biển. Trong hơn 10 năm qua, con người đã sản xuất và sử dụng nhiều sản phẩm từ nhựa nhiều hơn cả thế kỷ 20. 50% sản phẩm nhựa con người dùng đều không được tái sử dụng và là sản phẩm dùng một lần và được thải trực tiếp ra môi trường.

Theo Tessa Hempson, quản lý dự án bảo tồn hệ sinh thái biển – Oceans Without Borders – hệ thống Safari cao cấp và Beyond cho hay: “Một triệu loài chim biển vào 100.000 loài động vật biển có vú chết mỗi năm do rác thải nhựa trên biển”. 44% loài chim biển và 22% lượng cá heo, cá voi, tất cả loài rùa biển và danh sách ngày càng tăng những loài cá được ghi nhận có nhựa trong cơ thể và môi trường sống.

Cho đến hôm nay, việc sử dụng ống hút nhựa vẫn phổ biến trong nhiều cửa hàng, con phố. Nhưng cái chết của nó đã bắt đầu được dự báo khi các sản phẩm làm từ tự nhiên thân thiện với môi trường đang ngày được khách hàng chú trọng hơn khi sử dụng nhằm bảo vệ sức khỏe tránh các tổn thương và nguy cơ bệnh ung thư đang ngày một tăng cao.

Cái chết của ống hút nhựa trên thế giới

Ống hút nhựa đã bị cấm sử dụng tại nhiều thành phố ở Mỹ, bao gồm thành phố Seatle, Washington, Thành phố biển Maiami và Fort Myers ở bang Florida, Malibu, Davis, San Luis Obispo ở bang California. Nhiều nơi cũng hạn chế các sản phẩm nhựa sử dụng một lần, bao gồm ống hút như Belize, Đài Loan hay Anh.

Trong đó, Anh đang là nước tiên phong trong khối liên minh châu Âu EU hạn chế sử dụng ống hút nhựa. Đầu tháng 4 năm 2018, theo tờ báo Guardian của Anh, các loại tăm bông ngoáy tai, ống hút nhựa và nhiều đồ nhựa dùng một lần khác có thể bị cấm tại Anh từ năm 2019. Thủ tướng Anh bà Theresa May cũng kêu gọi các nước trong khối Thịnh vượng chung liên minh châu âu hưởng ứng lệnh cấm này.

Ống hút nhựa đã thực sự không còn xuất hiện ở nhiều nơi. Thay vào đó, các khách sạn, nhà hàng sử dụng những sản phẩm khác để thay thế. Một trong những chất liệu được sản xuất ống hút được chọn nhiều nhất là giấy. Nhiều thương hiệu nhà hàng, khách sạn ở Mỹ đã lựa chọn ống hút giấy đạt tiêu chuẩn FDA, có thể phân hủy trong 30 – 60 ngày. Một lụa chọn khác nữa là ống hút được làm từ PLA (Polyactic Acid) – Ống hút sinh học tự phân hủy được làm từ bột ngô hay ống hút từ cỏ bàng.

Ống hút làm từ cỏ bàng – giải pháp thay thế ống hút nhựa

Một phương án sáng tạo khác được quán cà phê Paradise Cove Beach ở thành phố Maibu sử dụng và khu Resort Terranea ở Califonia, Mỹ thử nghiệm là ống hút làm bằng mì Pasta chưa nấu chín. Khu Resort và spa Taj Exotica tại quần đảo Andamans, Ấn Độ lại sử dụng tre làm ống hút và muỗng.

Ống hút nguyên thủy đầu tiên được làm từ rơm. Và đó là ý tưởng bảo vệ môi trường được nhiều khách sạn áp dụng. Ví dụ như khách sạn Mandrake ở thủ đô London, Anh sử dụng ống hút từ thân cây lúa mạch đen.

Ống hút được làm từ thân và rễ cây lúa mạch đen

Với nhiều người thường xuyên sử dụng ống hút vì lý do sức khỏe, ống hút bằng kim loại hay bằng thủy tinh sẽ là lựa chọn phù hợp với nhu cầu của bản thân và thiên nhiên.

Ở Việt Nam, phong trào không sử dụng ống hút nhựa đang nhen nhóm cái chết không xa của loại vật dụng này. Tiêu biểu phải kể đến trào lưu No Straw Challenge được nhiều bạn trẻ hưởng ứng.

Các doanh nghiệp, quán cà phê nhỏ với tầm nhìn phát triển bền vững cũng nhanh chóng thay thế sản phẩm ống hút nhựa bằng ống hút làm từ tre.

Ống hút làm từ tre được nhiều quán cà phê, đồ uống ưa chuộng sử dụng

Trưởng phòng Marketing của một cửa hàng bán đồ trang trí trong nhà tại TP. Hồ Chí Minh cho hay: “Chúng tôi bắt đầu bán loại ống hút bằng tre”. Có thể nói doanh thu không nhiều do mục đích của sản phẩm này không phải vì thương mại mà để hưởng ứng ngày môi trường thế giới với chủ đề Chống lại ô nhiễm từ chất thải nhựa”.

Tree Huggger một quán cà phê được xây dựng với nội dung trở thành người bảo vệ môi trường và phát triển theo hướng bền vững, tại TP Đồng Hới, Quảng Bình cũng chia sẻ với du khách và thực khách đến đây rất thích thú với ống hút tre quán sử dụng. Dù với giá thành cao hơn hàng chục chiếc ống hút nhựa) nhưng có thể sử dụng lại, nhiều người tiêu dùng vẫn lựa chọn ống hút tre.

Sự thay đổi đang bắt đầu từ ý thức của người tiêu dùng và cả ý thức của những doanh nghiệp sản xuất. Chính từ hai phía ấy, cái chết của ống hút nhựa đang đến rất gần.

Nguồn tham khảo: https://zing.vn